PhaseDrive KT88 Push-Pull versterker
van een defecte Yaqin MC10-L via de MonoBill Classic naar een KT88 Push-Pull versterker
Na de ombouw van de LA-Audio A100-R kwam ik in een Duitse advertentie een Yaqin MC10--L tegen, waarvan het chassis mij tegemoet glom. Net als de LA-Audio een zeer aantrekkelijke versterker, maar een EL34 Push-Pull versterker van een paar decennia geleden. De versterker bromde behoorlijk volgens de verkoper en was 'verbeterd' met een handvol Jantzen filmcondensatoren. Ik kon de versterker krijgen (zonder buizen) voor een zeer schappelijk bedrag.
Een opmerking vooraf: Dit artikel gaat over de fysieke ombouw van een Yaqin versterker. Voor schema's en onderbouwing daarvan kun je terecht bij het artikel over de Phasedrive KT120
Voorbeeld van de Yaqin MC10-L EL84 p-p nieuw uit de doos
Via de Duitse site 'Kleinanzeigen' kwam ik een Yaqin MC10-L tegen die ik voor een redelijk bedrag kon aanschaffen. Net als bij het LA-Audio ombouwproject was dit een mooi startpunt voor een goede en prachtige versterker. Wat ik toen nog niet wist, is dat deze versterker mij een hoop hoofdbrekens ging bezorgen.
De verkoper verzekerde mij dat de versterker speelde, maar dat er een vervelende brom in zat en dat de versterker 'verbeterd' was m.b.v. een handvol Jantzen filmcondensatoren. Na enig onderhandelen kon ik de versterker voor een schappelijk bedrag kopen zonder de originele buizen die ik toch niet wilde gebruiken.
Na aankomst van de versterker volgde een snelle demontage en werd ik geconfronteerd met een behoorlijke uitdaging: Het hele chassis, inclusief trafokappen, was naar boven toe afneembaar, wat nogal wat consequenties had en tot wat kopzorgen leidde.
Daaronder verschenen de PCB's die op afstandsbussen op de onderplaat van het chassis gemonteerd waren. Als je gewend bent om vanaf de onderkant te werken en alles aan de bovenplaat te monteren, is dit nogal een uitdaging (om het zacht uit te drukken). De volgende keer moet ik meer onderzoek doen voordat ik een versterker koop op basis van het chassis.
Na een korte inspectie bleek dat de voedingstrafo nog een 220Vac trafo was die er ook uit moest. Daarom heb ik besloten het volledige binnenwerk te verwijderen en de versterker helemaal opnieuw op te bouwen. Ook hier was mijn uitgangspunt om een stereoversterker te maken, gebaseerd op de KT120 Phasedrive die ook op deze site is gepubliceerd. Net als bij de LA-Audio is dit plan niet 1 op 1 uitvoerbaar en hou ik mij in grote lijnen aan het schema van de Phasedrive KT120, maar dan met een gereduceerde hoogspanning en KT88 buizen. Het einddoel is niet persé veel vermogen, maar een versterker met een hoge weergavekwaliteit.
Beperkingen vooraf:
Netspanningsvoorziening: De voedingstrafo is ontworpen voor een nominale netspanning van 220 Vac. In de praktijk ligt de huidige netspanning echter rond de 230 Vac, waardoor de secundaire spanningen hoger uitvallen dan destijds bedoeld. Ik gebruik zelf een automatische spanningsregelaar die ingesteld staat op 228Vac. Dit is nodig omdat de netspanning hier regelmatig oploopt tot 247 Vac vanwege de vele zonnepanelen in de buurt. Ik heb hiervoor een nieuwe trafo laten wikkelen.
Afstandsbediening: Er moet een afstandsbediening gebruikt kunnen worden voor een gemotoriseerde potmeter met infrarood besturingspunt, waarvoor een extra trafootje geplaatst moet worden.
NRS: Er is een trafo en gelijkrichting nodig voor de NRS-regeling, waarvoor een extra trafootje geplaatst moet worden.
Ze zult je nu afvragen waarom deze spanningen niet meteen zijn mee gewikkeld in de nieuwe voedingstrafo. Dat heeft alles te maken met de trafokappen en de ruimte die beschikbaar was voor het kernijzer en de wikkelingen.
Fysieke beperkingen: Na het verwijderen van het oorspronkelijke PCB blijven er plastic afstandshouders over. Deze worden vervangen door metalen en kunststof afstandsbussen (M4)
Keuze van buizen: De te gebruiken buizen worden 6H30P-DR voor de voortrap en fasedraaier en een 6N6P-I (= 6H6P-I) als driverbuis. De eindbuizen worden KT88
Het chassis:
De basis voor de bouw
Hier zijn de afstandshouders vervangen door kunststof en metalen afstandsbussen met M4 schroefdraad. De metalen afstandsbussen zijn ter ondersteuning van een aluminium plaat met daarbovenop de voedingstrafo. De kunststof afstandsbussen ondersteunen de aluminium frontplaat met de voortrap en voedingsfilter.
De aluminium frontplaat met teflon buizenvoeten en voedingscondensatoren. De volgende stap in het project is het monteren van de buizenvoeten en voedingscondensatoren, het aanbrengen van de overige benodigde componenten en het aanleggen van de bedrading.
Alle extra aluminium chassisdelen geplaatst. Links en rechts van de transformator zie je de chassisdelen voor de KT88 buizen.
Montage biasregeling
Voor de negatieve roosterspanning (NRS) heb ik als uitgangspunt een 250mA bloktrafo gebruikt. Voldoende stroom om (een deel van) een positief rooster van spanning te voorzien. Een deel van het regeldeel is gesplitst onder beide KT88 paneeltjes gemonteerd en de meerslagen instelpotmeters zijn gemonteerd op een hoekframe onder het chassis.
De versterker:
De Triode 6H30P-DR:
In tegenstelling tot het eerder genoemde schema van de Phasedrive KT120, heb ik in de voortrap een 6H30P-DR gebruikt in plaats van de 6N6P. Dit vereist deels een aanpassing terug naar het oorspronkelijke schema van de MonoBille Classic van TriodeDick.
De Triode 6N6P-I als driver
De 6N6P-I is in deze setup behouden en om de prestaties van deze trap te optimaliseren, heb ik ervoor gekozen om de kathodeweerstanden niet te bypassen met een condensator.
Chassisdeel met gelijkrichting met voortrappen, fasedraaiers en drivers in het montagerek.
De componenten
Weerstanden: waar dat kon de Takman REX75 1W carbon weerstanden gebruikt. Waar hogere wattages nodig waren zijn Kiwame 2W en 5W carbon weerstanden gebruikt.
Instelpotmeters: Vishay precisie potentiometers 50k (10 slagen)
Voedingscondensatoren: een mix van Unicon en KEMET, de koppelcondensatoren zijn Russische KY40 PIO's
Buizen: Sylvania KT88, Novosibirsk 6N6P-I en Sovtek 6H30P-DR (1970).
Het blinkende eindresultaat van de Phasedrive KT88